Nawyki Q&A #6 – Jak ustalić silną wskazówkę w nawykach?

Cykl wpisów Nawyki Q&Ato odpowiedzi na pytania, które otrzymuję od czytelników bloga i słuchaczy prelekcji. 

Pytanie, na które odpowiadam w dzisiejszym artykule należy do tych bardziej zaawansowanych.

Niemniej, zamierzam krok po kroku rozpisać i wyjaśnić rolę wskazówki oraz sposoby na jej wzmocnienie.

 Miłej lektury!

Wpis jest częścią cyklu artykułów:

Tutaj prezentuję spis treści tego artykułu:

Czym jest wskazówka i jaka jest jej rola?

wskazówka

Michał Michalski

Wskazówka jest jednym z podstawowych elementów w funkcjonowaniu nawyków. Mówiąc najprościej, jest to określona sytuacja, która “popycha” nas do działania. Czyli np. wskazówką w nawyku picia kawy może być poczucie senności, śniadanie, przyjście do pracy itp. Oznacza to, że jeśli czujemy się senni, to nawykowo sięgamy po kubek kawy, gdy jemy śniadanie, to wtedy pijemy kawę czy też zaraz po przyjściu do biura patrzymy sobie małą czarną. 

Każda z sytuacji wcześniej opisanych jest w pewnym sensie takim “wyzwalaczem działania”. Zatem cały nawyk zaczyna się właśnie od tej sytuacji, którą nazywamy wskazówką. 

I być może Cię teraz zaskoczę (lub nie :)), KAŻDY nawyk ma swoją wskazówkę. Nawet, jeśli na pierwszy rzut oka jej nie dostrzegasz, to zapewniam Cię, że ona istnieje. Jeśli na przykład ktoś pali papierosy, ale tylko w towarzystwie, to ta sytuacja, gdy jest miło, przebywamy z innymi ludźmi może być wskazówką do tego, by zapalić

Jeśli dość często się złościsz na innych, to wiedz, że prawdopodobnie istnieje zbiór sytuacji, które sprawiają, że wybuchasz złością. Zdarzało mi się pracować z klientami, którzy narzekali właśnie na wiele negatywnych emocji, które się u nich pojawiały i oddziaływały na innych. Po analizie każdego przypadku okazywało się, że nieumiejętność poradzenia sobie w OKREŚLONYCH SYTUACJACH wywoływała u nich wybuchy złości. Były to przykłady typu: “ktoś się ze mną nie zgadza”, “ktoś mnie krytykuje” itd. Rozwiązaniem była praca nad zachowaniem w tych sytuacjach, ale dziś nie o tym. 

Myślę, że to, co napisałem powyżej pozwoliło Ci zrozumieć czym jest “wskazówka”. Jak zatem jest jej rola?

Kluczowa, bo to od niej zaczyna się cały nawyk. Jeśli chcesz zbudować nową rutynę, potrzebujesz określić mocną wskazówkę, by mieć większe szanse powodzenia.

Co to znaczy, że wskazówka jest silna?

wskazówkę do tego by mówićSilna wskazówka to taka sytuacja, która niemalże od razu popycha nas do działania. Na przykład jednym z nawyków u kierowców jest hamowanie, gdy pojazd przed nimi też hamuje (zapalają się na czerwono światła hamowanie “STOP”). Zatem wskazówką w tym przykładzie będzie sytuacja, gdy jedziesz samochodem i ktoś przed Tobą naciska hamulec, a Tobie przed oczyma pokazuje się czerwone światło “STOP”. Ta wskazówka jest bardzo silna, bo większość kierowców reaguje na hamowaniem szybciej, niż w ogóle zdąży o tym pomyśleć.  Teoretycznie hamować nie musi, ale robi to, bo inaczej mógłby wystąpić wypadek.

Dokładnie tak działa bardzo silna wskazówka – sprawia, że działasz błyskawicznie.

Dla odmiany, wskazówka słaba to taka jak np. powiesz sobie, że w niedzielę pouczysz się języka obcego (zapraszam do poprzedniego artykułu na ten temat). Przychodzi niedziela i w sumie nic się nie stanie jak nie usiądziesz do nauki. Świat się nie zawali, więc możesz zrobić to później, a potem jeszcze później i w końcu jest już za późno. 

Słaba wskazówka to taka, która nie sprawia, że zaczynasz od razu działać. 

Jak znaleźć silną wskazówkę / jak ją wzmocnić?

jak zmienić nawykiPrzechodzimy do finalnego rozważania. Gdy zaczynamy budować nowy nawyk powinniśmy znaleźć wskazówkę, najlepiej możliwie najsilniejszą. Jaki może być na to pomysł?

Po pierwsze naturalne, bardzo silne wskazówki to takie, które są już nawykowymi sytuacjami w naszym życiu. Codziennie się budzimy, zasypiamy, spożywamy posiłki, zajmujemy się swoją higieną i tak dalej. Te naturalne sytuacje, które prezentujemy każdego dnia mogą stać się bardzo silną wskazówką. Jeśli dołączymy nasz nowy nawyk do innego, starego nawyku, to będzie to bardzo wspierające.

Po drugie silnymi wskazówkami będą SYTUACJE. Wspominam o tym dlatego, że wiele osób planuje sobie nawyki według czasu. Np. “w niedzielę o 12:00 będę siadać do nauki języka obcego”, “poniedziałek o 17:00 idę biegać do parku”. Badania pokazują, że planowanie nawyków według określonej godziny ma bardzo niską skuteczność. Pamiętajmy, że ewolucyjnie nasz mózg nie rozumie tego, czy jest godzina 15:00 czy 13:00. System godzin jest czymś, co stworzyliśmy jako ludzie, a nie jako natura. Naturalnymi sygnałami dla naszego mózgu będą momenty takie jak: wschód i zachód słońca, dzień, noc itp.

Dlatego nawyki dołączamy do sytuacji, a nie do godzin.

Jeśli nie macie pomysłu na sytuację, to sami możecie ją stworzyć za pomocą np. ustawienia przypomnienia w telefonie czy też zostawienia stroju sportowego i butów do biegania przy samych drzwiach przy wyjściu do pracy, by po powrocie “potknąć się” o nie na progu, przebrać się i od razu wyjść na trening.

Jeżeli mamy już wskazówkę i zastanawiamy się jak ją wzmocnić, to tutaj warto pomyśleć nad tym, co może nam ułatwić do zachowanie. Nawyki szybciej buduje się, gdy zachowanie występuje od razu po wskazówce. Czyli, jeśli otrzymasz przypomnienie w telefonie pt.: “Czas na 20 przysiadów”, to nawet, jeśli w ręce trzymasz naczynia, które właśnie zanosisz do kuchni, przerywasz to i z naczyniami w rękach robisz niezwłocznie 20 przysiadów.

Tak więc warto mieć przygotowane wszystko, co potrzebne nam jest do nauki. Na przykład, jeśli będziesz poza domem, a wiesz, że wtedy wystąpi Twoja wskazówka, to zabierz ze sobą materiały do nauki języka, by być gotowym na działanie.

Podsumowanie i dyskusja

wskazówkęKażdy z Was może teraz dobrać swoją silną wskazówkę lub ją wzmocnić. Znacie już know-how jak to zrobić, teraz czas na praktykę. 

Jeśli powstały Wam w głowie pytania lub nie jesteście czegoś pewni, napiszcie to w komentarzu, pomogę.

Dzięki, że jesteście!

Trzymam kciuki za wszystkie pozytywne nawyki,

Michał 🙂

Leave a Comment