Nawyki Q&A #3 – Jak oszczędzać pieniądze i nie wydawać na “głupoty”?

Cykl wpisów Nawyki Q&A
to odpowiedzi na pytania, 
które otrzymuję od czytelników bloga 
i słuchaczy prelekcji.

Dziś na warsztat bierzemy pytanie:

 Jak oszczędzać pieniądze
i nie wydawać na “głupoty”?

Odpowiadając, zwrócę uwagę na strategie, które będą pomocne w tworzeniu pozytywnych nawyków finansowych.

Wpis jest częścią cyklu artykułów:

Spis treści tego artykułu:

Krok 1 - świadomość nawyków finansowych

nawyki

Nie ulega wątpliwości, że gdy chcemy cokolwiek zmienić, to musimy po prostu wiedzieć co. Dlatego zaczynamy od świadomości.

W jednym z artykułów pisałem o tym, jaki wpływ mają nawyki na grubość naszego portfela. Opisałem tam cały system zarządzania pieniędzmi, którego używam do tego, by lepiej nimi  zarządzać.

De facto najlepszym sposobem, by zrozumieć swoje nawyki finansowe jest obserwacja naszych wydatków. Nic nie wpłynęło lepiej na kontrolę moich wydatków, niż ich codziennie notowanie.

Prosty arkusz w exelu świetnie się do tego sprawdzi. Poniżej udostępniam Wam fragment mojego, abyście mogli z niego skorzystać i stworzyć taki sam lub podobny. Składa się on z 3 prostych kolumn: 

“Data” / “Na co i ile?” / “Łącznie wydane dziś / w tym miesiącu”

Opcjonalnie możecie też dodać kolumnę “Wnioski”, by podsumować sobie każdy dzień.

Teraz pozostaje najtrudniejsza część – regularne zapisywanie swoich wydatków minimum przez minimum 30 dni. Czemu 30? 

To orientacyjna liczba, która pozwoli już zaobserwować pewne nawyki i schematy zakupowe, które mamy. 

Dla jasności dodam, że 30 dni NIE ma nic wspólnego z odpowiedzią na pytanie: “Jak długo buduje się nawyk ? ” . Odpowiedź na to pytanie zawarłem w tym artykule <- sprawdź!

Krok 2 - wybór jednego
i rozpoczęcie zmiany

nawykiSamo zapisywanie swoich wydatków już będzie miało pozytywny wpływ na grubość Twojego portfela. Jednakże dzięki arkuszowi możesz przyjrzeć się swoim nawykom zakupowym i wprowadzić trwałe zmiany.

Przeanalizuj na co wydajesz pieniądze i ile. Podziel swoje wydatki na logiczne kategorie, np:

Konieczne (jedzenie, rachunki, transport, paliwo itp.) / nadprogramowe (np. słodycze, cola, chipsy itp.) / Wyjścia (kawiarnie, restauracje itp.) / Rozrywka (kino, teatr, drink, piwo itp.)

Oczywiście Twoje kategorie mogą być inne. Sprawdź teraz, w której kategorii przydałoby się wprowadzić zmiany, a następnie ustal przyczynę obecnego stanu rzeczy. Przykład:

U mnie niekorzystnym nawykiem zakupowym było częste (min. 3 dni w tygodniu) kupowanie drobnych przekąsek w “Żabce”. Zadałem sobie pytanie: “Co sprawia, że mam nawyk chodzenia do “Żabki“?”

Odpowiedź brzmi: Brak przygotowanych wcześniej w mieszkaniu zdrowych przekąsek, którymi mógłbym uzupełnić przerwy między posiłkami.

Gdy już miałem odpowiedź, zacząłem dbać o to, by planować i przygotowywać sobie przekąski, szczególnie podczas długich dni pracy.
W efekcie, w następnym miesiącu zaoszczędziłem ponad 200 zł i jadłem o wiele zdrowiej.

Zmiana tego nawyku była dla mnie łatwiejsza, dzięki technikom wspierającym budowanie nawyków, którymi dzielę się z Tobą poniżej:

Krok 3 - wybór technik wspierających

nawyki, a mózgSpędziłem ponad rok szukając i testując wszystkie możliwe sposoby na budowanie nawyków oparte na rzetelnych badaniach naukowych. 

Wybrałem najlepsze i wszystkie opisałem w książce: “Jak zmienić nawyki i wzmocnić silną wolę“. Poniżej prezentuję Ci te, których używałem pracując nad moimi nawykami finansowymi.

Monitorowanie postępów

nawykiMonitorowanie postępów wg badań zwiększa naszą skuteczność dwukrotnie.

Zapisywanie dzień po dniu, tydzień po tygodniu swoich wydatków sprawi, że bez wprowadzania żadnych świadomych zmian, zaczniesz lepiej kontrolować swoje finanse.

Także wracamy do punktu pierwszego – spisuj swoje wydatki. Jest to ważne, dlatego, że:

1) Monitorowanie postępów wpływa na podtrzymanie naszej motywacji

2) Monitorowanie postępów daje nam regularną informację zwrotną, która jest niezbędna do uczenia się na błędach i progresu.

Intencje implementacyjne

nawykiKolejną świetną techniką wspierającą budowanie nawyków są intencje implementacyjne. I choć ich nazwa może sprawiać wrażenie skomplikowanego konstruktu, to jest dokładnie na odwrót – używa się ich
w bardzo prosty sposób.

Stosujemy tutaj wzór:

Jeżeli [sytuacja], to [działanie, które chcesz podjąć]”

Szukasz sytuacji, w których pojawia się nawyk, który chcesz zmienić
i wpisujesz ją w miejscu “sytuacja”. Następnie, w miejscu “działanie, które chcesz podjąć” wpisujesz zachowanie, które chcesz zaprezentować w tej sytuacji. Łatwiej będzie zobrazować to wracając do mojego przykładu z częstym robieniem zakupów w “Żabce”.

Sytuacja: Przechodzę obok sklepu i czuję, że mam ochotę coś zjeść – wtedy najczęściej wchodziłem i robiłem zakupy. 

Pożądane działanie: Sięgam po przygotowaną przekąskę i spożywam ją, bo jest smaczna i zdrowa.

Czyli teraz pozostaje podstawić to do wzoru i stworzyć intencję:

Jeżeli przechodzę obok sklepu i czuję, że mam ochotę coś zjeść, to sięgam po przygotowaną przekąskę i spożywam ją, bo jest smaczna i zdrowa.

W ten sposób  powtarzając codziennie 10 razy taką intencję przygotowuję mój mózg na to, co ma się zadziać i uczę go, jak ma się zachować w danej sytuacji.

Dzięki temu pomagam mojej silnej woli zadziałać tak jak chcę i rzadziej ulegam pokusom.                                                           

Symulacje mentalne

nawykiSymulacje mentalne są niejako kontynuacją intencji, które stworzysz.

Polegają na wyobrażaniu sobie sytuacji, w których ulegasz pokusie i zachowywaniu się w nich w pożądany sposób w tym wyobrażeniu.

Czyli, jeśli miałbym to zastosować w moim przykładzie, to przeczytałbym na głos (lub w myślach) moją intencję:

Jeżeli przechodzę obok sklepu i czuję, że mam ochotę coś zjeśćto sięgam po przygotowaną przekąskę i spożywam ją, bo jest smaczna i zdrowa.

A następnie zamknąłbym oczy i wyobraził sobie siebie, jak przechodzę obok sklepu z uczuciem głodu i chęcią wejścia do niego, ale jednak pokonuję tę pokusę i sięgam po moją przekąskę.

Ważne jest, by to wyobrażenie było jak najbardziej realistyczne, czyli  na    poważnie postaraj się poczuć tę pokusę, jakby była ona realna, z tym, że będąc “w wyobraźni” możesz ją pokonać.

Nazywamy to treningiem mentalnym, bo tak jak sportowiec najpierw trenuje w warunkach kontrolowanych (na swoim stadionie, siłowi itd.),
a potem rusza na zawody i daje z siebie wszystko.

Analogicznie, w Twoim przypadku, najpierw ćwiczysz w warunkach kontrolowanych, czyli w Twojej wyobraźni, by potem pójść na zawody, czyli zmierzyć się z pokusą w prawdziwym życiu.

Podsumowanie

jak zmienić nawyki Kontrola finansowych nawyków wymaga czasu i wytrwałości. Nie jest to proste zadanie, jednak mam nadzieję, że dzięki wskazówkom z tego wypisu będzie Ci łatwiej zarówno
z tymi, jak i innymi nawykach.
Jeśli chcesz skutecznie zmienić
lub zbudować nawyki, to sięgnij po tę książkę, która jest w tym momencie jednym z najlepszych narzędzi, by to zrobić. 

Jeśli podczas lektury tego wpisu pojawiły Ci się pytania/wnioski/sugestie,
to podziel się nimi w komentarzu.

Jeśli dotarłeś do końca, dziękuję Ci za przeczytanie tego wpisu, dzięki,
że jesteś!

Trzymam kciuki za wszystkie pozytywne nawyki,

Michał 🙂

Leave a Comment