Nawyk, a nałóg – różnice

Czy papieros ze znajomymi, to nawyk, a może nałóg?


Czy lampka wina do kolacji jest w porządku czy może nie do końca?


Jaka jest różnica między pojęciami: nawyk, a nałóg?


Opowiem w poniższym artykule.

Jest on częścią cyklu wpisów pt.: “(prawie)Wszystko, co musisz wiedzieć, jeśli chcesz zmienić nawyki“. Poniżej możesz kliknąć i przejść do innych artykułów.

4
Lipiec 11, 2019

Nawyk, a nałóg
– różnice

Lipiec 11, 2019
5
Lipiec 15, 2019

Co warto wiedzieć zaczynając pracę z nawykami?

Lipiec 15, 2019

Spis treści tego artykułu:

Nawyk, a nałóg

Nawyki to automatyczne zachowania, które bardo ułatwiają nam codzienne życie. Powtarzamy zachowania, bo mamy z tego konkretne nagrody. Nasz mózg uczy się, że jeśli wykonamy dane zachowanie w określonym momencie, to będzie to dla niego pożyteczne i/lub przyjemne.

Nawyki mogą być pozytywne, takie jak wykonywanie regularnych ćwiczeń lub negatywne, takie jak jedzenie zbyt dużo fast foodów. A jak wygląda sytuacja z nałogami (uzależnieniami)?

Uzależnienie idzie krok dalej. Sprawia, że czujesz się zmuszony do wykonania danej czynności. Jednak odczucie nagrody w uzależnieniu jest traktowane zupełnie neutralnie. Co to oznacza?

Na przykład – jeśli często będziemy jeść cukry proste (słodycze), to po jakimś czasie przestaniemy tak intensywnie reagować na kolejne dawki cukru. Staną się dla nas czymś normalnym. Aby znów poczuć “cukrowy haj” musimy zjeść więcej słodyczy, bo małe dawki nie robią na nas już wrażenia (tolerancja).

W przypadku nawyków tak nie jest. Jeśli mamy nawyk mycia zębów po przebudzeniu się, to nie będzie tak, że będziemy zwiększać czas mycia zębów, bo czegoś nam brakuje. Nawyk określa wykonanie danej czynności, bez poczucia “przymusu”.

Mechanizmy psychologiczne w uzależnieniach

Uzależnienia i nałogi są podtrzymywane dzięki wielu mechanizmom psychologicznym. Poniżej opisuję te, które są kluczowe:

  • Mechanizm iluzji i zaprzeczenia

Powoduje, że nałogowiec nie widzi swoich problemów. Zupełnie inaczej postrzega swoją rzeczywistość. Ten mechanizm sprawia, że osoba uzależniona nie jest świadoma destrukcyjnego wpływu danego nałogu na jej życie. Co więcej – może nawet podawać logiczne argumenty, że ma rację.

  • Pustynia emocjonalna

Ze względu na to, że pojawia się wiele nieprzyjemnych uczuć, nałogowiec może sukcesywnie wypierać mnóstwo emocji. Mniej czuć oznacza mniej negatywnych emocji (w teorii oczywiście, jest to bardzo niezdrowe). W efekcie sukcesywnie tworzy emocjonalną pustynię, bo nic nie czuć. 

Gdzie jest różnica między nawykiem, a nałogiem?

To pytanie, na które trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Warto przemyśleć różnicę na podstawie poniższych kryteriów.

Prawdopodobnie doświadczasz uzależnienia, jeśli:

  • czujesz się niespokojny lub niezdolny do radzenia sobie w sytuacji emocjonalnej lub fizycznej
  • Twoje życie i staje się niekontrolowane
  • zaczynasz wycofywać się z obowiązków, zobowiązań społecznych lub przyjemnych działań
  • zaczynasz podejmować niepotrzebne ryzyko, które negatywnie wpływa na twoje relacje

Bardzo częstym powodem uzależnienia jest nieumiejętność poradzenia sobie z napięciem (stresem). To sprawia, że ludzie popadają w takie uzależnienia jak palenie papierosów, alkohol, hazard itp.

Jak poradzić sobie z nałogiem i/lub złym nawykiem?

Aby skutecznie przezwyciężyć nałów, najlepszym rozwiązaniem jest pójście na terapię do psychoterapeuty. Są różne szkoły, ja rekomenduję te oparte na psychoterapii poznawczo-behawioralnej. 

Jeśli jednak czujesz, że masz nawyk, który negatywnie wpływa na Twoje życie i zdrowie, to zapraszam Cię do spotkania ze mną podczas sesji online. Pierwsza jest bezpłatna:

Nałóg XXI wieku

Ze względu na wzrost dostępności i rozwoju technologii coraz częściej mówi się o uzależnieniu od internetu. Co gorsza, w największej grupie ryzyka są przede wszystkim bardzo młode osoby. Jest to niebezpieczne, bo dojrzewanie to proces, w którym kształtujemy swoje przekonania na temat siebie i świata, wartości, a jak wiemy, internet raczej nie wpływa na to korzystnie. 

Bezrefleksyjne i nałogowe przeglądanie internetu jest realnym zagrożeniem, przed którym naprawdę trudno uciec. Jestem ciekaw Waszych opinii na ten temat, dajcie znać w komentarzu. 🙂

Najpopularniejsze uzależenienia behawioralne w Polsce (2015)

  • Hazard
  • Praca
  • Internet
  • Zakupy

Na podstawie raportu CBOS z 2015 roku.

Podsumowanie i dyskusja

Nawyki mogą być początkiem nałogów. Częstym powodem, który sprawia, że ludzie uzależniają się jest nieumiejętność poradzenia sobie ze stresem. 

Stres można rozładować poprzez pozytywne nawyki, takie jak ćwiczenia fizyczne, rozmowy z przyjaciółmi czy pielęgnowanie swoich pasji itp. 

Dowiedz się jak działają nawyki

Wzrost tolerancji na dane zachowanie (lub substancję) i poczucie powinności dostarczania coraz to większych dawek jest znakiem ostrzegawczym. 

Uzależnienia najlepiej leczyć za pomocą terapii poznawczo – behawioralnej.

To by było na tyle, temat nałogów i uzależnień nie jest prosty. Co macie do dodania lub rozszerzenia? Pytania? Dajcie znać w komentarzu.

Pozdrawiam z uśmiechem,

Michał 🙂

Leave a Comment